Haaientanden op de weg: betekenis, voorrang en regels

Haaientanden zijn witte driehoekige markeringen op het wegdek. Ze staan dwars over de rijbaan, met de punt van elke driehoek gericht naar de bestuurder die nadert. Die puntrichting is geen toeval: de punt naar jou toe betekent letterlijk "jij moet stoppen of voorrang verlenen".

Haaientanden zijn een verkeersteken op het wegdek en vallen daarmee in de volgorde van gezag boven de basisregels zoals rechts voorrang. Als er haaientanden liggen, gaan die altijd boven de gewone voorrangsregels, ook als je van rechts komt. Meer over de volgorde van gezag: voorrangsregels.

De betekenis van haaientanden is altijd dezelfde: jij moet voorrang verlenen aan het verkeer op de weg die je wil oprijden of oversteken. Dat betekent:

• Vertraag als je de haaientanden nadert.
• Beoordeel of er verkeer aankomt op de kruisende of doorgaande weg.
• Verleen dat verkeer voorrang: wacht totdat het veilig is om op te rijden.
• Stop volledig als dat nodig is, maar een stop is niet verplicht als de weg vrij is.

Verschil met stopstreep

Een stopstreep (dikke witte streep dwars over de rijbaan, soms gecombineerd met een stopbord B6) verplicht je altijd volledig te stoppen, ook als de weg vrij is. Haaientanden verplichten je voorrang te verlenen, niet per se volledig te stoppen. Je mag doorrijden als de weg vrij is. Bij twijfel: stop altijd.

Haaientanden staan op het wegdek overal waar voorrang via markering is geregeld. De meest voorkomende situaties:

Haaientanden staan altijd aan de kant van de bestuurder die voorrang moet verlenen. De bestuurder die voorrang heeft, ziet geen haaientanden op zijn wegdeel.

Haaientanden op het wegdek worden vaak gecombineerd met een voorrangsbord langs de weg. De twee meest voorkomende combinaties:

Als er een bord B6 staat maar geen haaientanden op het wegdek, gelden de borden. Als er haaientanden liggen maar geen bord, gelden de haaientanden. Ze versterken elkaar maar zijn los van elkaar ook geldig. Meer: voorrangsweg herkennen en overzicht verkeersborden.

Bij vrijwel elke Nederlandse rotonde liggen haaientanden bij de inrit. Ze bevestigen de voorrangsregel: wie de rotonde oprijdt, verlees voorrang aan het verkeer dat er al op rijdt. Dat geldt ook als je van rechts komt: de haaientanden gaan boven de basisregel rechts voorrang.

Bij een dubbele rotonde of een rotonde met meerdere rijstroken gelden extra regels. Meer: soorten rotondes en dubbele rotonde regels.

Dit is een veelgestelde CBR-vraag en het antwoord verrast veel mensen: nee. Een tram hoeft niet te stoppen of voorrang te verlenen bij haaientanden.

Trams rijden op rails en volgen een vaste route. Ze hebben een eigen voorrangsregeling op grond van artikel 15a RVV 1990: bestuurders moeten een tram voor laten gaan als dat nodig is voor een veilige doorgang, ongeacht de markering op het wegdek. Haaientanden gelden voor wegvoertuigen, niet voor trams op rails.

Meer over tramregels: heeft een tram altijd voorrang?

Hebben voetgangers en fietsers voorrang bij haaientanden?

Dit hangt af van de situatie. Haaientanden bij een oversteekplaats voor voetgangers of fietsers geven aan dat jij als automobilist voorrang moet verlenen aan overstekende voetgangers of fietsers. Maar de haaientanden zelf verlenen geen automatische voorrang aan voetgangers die naderen: ze moeten zelf nog de weg oversteken.

Meer over zebrapad- en voetgangersregels: wanneer hebben voetgangers voorrang?

Haaientanden en de volgorde van gezag

Haaientanden zijn een kernonderwerp in het CBR auto theorie-examen. Vragen verschijnen als situatieschetsen: je ziet een kruispunt of rotonde en moet beoordelen wie voorrang heeft. Dit moet je zeker weten:

• Haaientanden betekenen altijd: jij moet voorrang verlenen aan het verkeer op de kruisende weg.
• Haaientanden gaan boven de basisregel rechts voorrang.
• Een stop is niet altijd verplicht bij haaientanden; alleen als de weg niet vrij is.
• Een stopstreep verplicht altijd te stoppen; haaientanden niet.
• Een tram hoeft niet te stoppen voor haaientanden.
• Bij een rotonde bevestigen haaientanden dat wie inrijdt voorrang verlees aan wie al op de rotonde rijdt.
• Voetgangers op een zebrapad met haaientanden hebben voorrang op jou als automobilist.
• Haaientanden staan altijd aan de kant van de bestuurder die voorrang moet verlenen.

Wil je oefenen met situatievragen over haaientanden en voorrang? Bekijk strikvragen theorie auto en de pagina voorrang bij haaientanden.