Heeft een tram altijd voorrang?

Wanneer heeft een tram voorrang?

Er zijn drie hoofdsituaties waarin een tram voorrang krijgt op alle andere weggebruikers. Deze regels gelden voor zowel automobilisten, motorrijders, fietsers als voetgangers.

1. Op een gelijkwaardig kruispunt

Op een gelijkwaardig kruispunt (zonder verkeersborden of verkeerslichten) geldt normaal 'rechts gaat voor'. Voor een tram geldt dit niet. De tram heeft op een gelijkwaardig kruispunt altijd voorrang, ongeacht of de tram van links, rechts of vooruit komt. Deze regel staat in artikel 15 van het RVV 1990. Zelfs een militaire colonne moet stoppen voor een naderende tram op een gelijkwaardig kruispunt.

2. Bij het afslaan op dezelfde weg

Normaal geldt: 'rechtdoor op dezelfde weg gaat voor afslaand verkeer'. Voor een tram geldt deze regel niet. Volgens artikel 18 lid 2 van het RVV 1990 hoeft een tram bij het afslaan geen voorrang te verlenen aan bestuurders die rechtdoor gaan op dezelfde weg. Slaat een tram dus voor je langs af, dan moet je stoppen, ook al rijd je rechtdoor.

3. Bij 'korte bocht voor lange bocht'

De regel dat de korte bocht voor de lange bocht gaat (bij gelijktijdig afslaan op een kruispunt) geldt ook niet voor trams. Als de tram de lange bocht maakt (linksaf) en jij de korte bocht (rechtsaf), moet jij toch wachten op de afslaande tram.

Wanneer heeft een tram geen voorrang?

Een tram moet zich, net als elk ander voertuig, houden aan verkeerstekens en verkeerslichten. In de volgende situaties moet de tram dus voorrang verlenen aan jou:

De hoofdregel is simpel: zonder verkeerstekens heeft de tram voorrang. Met verkeerstekens gelden de normale regels en moet de tram zich daaraan houden.

Heeft een tram voorrang bij haaientanden?

Nee. Als er haaientanden voor de tram op het wegdek liggen, moet de tram voorrang verlenen aan kruisend verkeer. Haaientanden zijn een verkeersteken dat boven de basisregels van voorrang gaat. Rijd jij dus op een voorrangsweg en zie je een tram naderen op een zijweg met haaientanden? Dan kun je gewoon doorrijden. De tram moet wachten.

Hetzelfde geldt voor een stopbord (B7) voor de tram. De trambestuurder moet dan eerst volledig stoppen en daarna voorrang verlenen aan het kruisende verkeer.

Tram en zebrapad: wie heeft voorrang?

De voetganger. Als voetgangers oversteken of duidelijk willen oversteken op een zebrapad, moet de tram net als elk ander voertuig stoppen. Voetgangers hoeven dus niet extra alert te zijn op trams bij een zebrapad. Wel verstandig om altijd te kijken voor je oversteekt, want trams hebben een lange remweg en moeten soms ver van tevoren al beginnen met afremmen.

Voorrang bij een stilstaande tram bij halte

Een belangrijke maar vaak vergeten regel: als een tram bij een halte staat en passagiers in- of uitstappen direct op de rijbaan (zonder verhoogd perron), dan moet je deze passagiers voorrang verlenen. Je mag de stilstaande tram dan niet inhalen of langs rijden zonder eerst te stoppen. Pas als alle passagiers veilig zijn ingestapt of de rijbaan af zijn, mag je verder.

Staan passagiers wel op een verhoogd perron of een veilige instaplocatie? Dan mag je de stilstaande tram voorzichtig links passeren, mits er voldoende ruimte is.

Is een tram een voorrangsvoertuig?

Nee. Een tram is geen voorrangsvoertuig in de zin van artikel 91 RVV 1990. Voorrangsvoertuigen zijn politie, brandweer en ambulance, herkenbaar aan blauwe zwaailichten en een tweetonige sirene. Zij krijgen overal voorrang en mogen verkeersregels overtreden.

Een tram heeft alleen op de twee specifieke situaties (gelijkwaardig kruispunt + afslaan op dezelfde weg) voorrang. In alle andere gevallen volgt de tram gewoon de verkeersregels en verkeerstekens.

Tram en fietsers: extra opletten

Voor fietsers gelden dezelfde voorrangsregels als voor automobilisten. Een fietser moet dus voorrang verlenen aan een tram op een gelijkwaardig kruispunt of bij het afslaan. Daarnaast moet je als fietser extra opletten voor de rails: smalle fietsbanden kunnen vast komen te zitten in een tramrail. Steek de rails daarom altijd onder een hoek over, niet schuin parallel.

Verschil tussen tram en bus

Een veelgemaakte verwarring: trams en bussen hebben verschillende voorrangsregels. Lijnbussen hebben binnen de bebouwde kom voorrang als ze van een halte willen wegrijden (richtingaanwijzer aan). Trams hebben deze regel niet, maar krijgen wel voorrang op gelijkwaardige kruispunten en bij afslaan.

Waarom krijgt de tram deze uitzondering?

Er zijn praktische redenen waarom de wetgever de tram een uitzonderingspositie heeft gegeven:

• Lange remweg: een tram weegt tienduizenden kilo's en heeft een veel langere remweg dan een auto. Sterk afremmen voor 'rechts gaat voor' zou tot uitvallen van diensten en gevaar voor passagiers leiden.
• Vaste route: een tram kan niet uitwijken. Hij rijdt op rails en kan dus geen ontwijkmanoeuvre maken.
• Doorstroming openbaar vervoer: de overheid stimuleert efficiente trams in steden. Voorrang op gelijkwaardige kruispunten houdt het netwerk op tijd.
• Veiligheid: een aanrijding tussen auto en tram loopt voor de auto vrijwel altijd slecht af. De uitzonderingen sturen weggebruikers ertoe goed op te letten.

Trams op het CBR theorie-examen

Tramvragen komen regelmatig voor op het CBR theorie-examen, vooral in de inzichtssectie. De vaakst getoetste onderwerpen zijn:

• Tram heeft voorrang op gelijkwaardig kruispunt, ongeacht richting.
• Tram heeft voorrang als hij afslaat en jij rechtdoor gaat op dezelfde weg.
• Tram moet voorrang verlenen bij haaientanden of stopbord.
• Tram moet stoppen voor voetgangers op zebrapad.
• Tram is geen voorrangsvoertuig (politie, brandweer, ambulance wel).
• Passagiers van stilstaande tram bij halte op de rijbaan krijgen voorrang.
• 'Korte bocht voor lange bocht' geldt niet voor trams.

Tramvragen zijn een inzichtstype dat met realistische voorbeelden het beste te trainen is. Met onze oefenexamens krijg je echte CBR-vragen over trams, haaientanden en gelijkwaardige kruispunten, met video-uitleg. Oefen gratis via app.theorie.nl.