Minimale snelheid op de snelweg: dit zijn de regels

Er is geen wettelijke minimumsnelheid op de snelweg

Anders dan in sommige andere landen heeft Nederland geen wettelijke minimumsnelheid op de snelweg. Dit is bevestigd door de Rijksoverheid op hun officiele rijbewijspagina. Sinds 1990 is er geen vast getal in km/u meer waaraan je moet voldoen om over de snelweg te mogen rijden. In de praktijk betekent dit dat je op een lege snelweg met 70 km/u kunt rijden zonder de wet te overtreden, mits je daarmee geen andere weggebruikers in gevaar brengt of ernstig hindert.

Dit is een veelgestelde vraag op het CBR theorie-examen. De juiste antwoord is altijd: er is geen wettelijke minimumsnelheid in km/u. Het CBR test dit vaak met strikvragen waarin '60 km/u' als verkeerd antwoord wordt aangeboden.

Minimumconstructiesnelheid: 60 km/u op de snelweg

Wat wel wettelijk is vastgelegd, is de zogenoemde minimumconstructiesnelheid. Volgens artikel 22 RVV 1990 mag je alleen met een motorvoertuig op de autosnelweg rijden als je voertuig minstens 60 km/u kan en mag rijden. Beide voorwaarden moeten samen gelden:

1. Kunnen rijden: het voertuig moet technisch in staat zijn om 60 km/u te halen.
2. Mogen rijden: het voertuig moet wettelijk 60 km/u mogen rijden (volgens type-eisen, kenteken en rijbewijs).

Dit verschil is belangrijk: het is niet hetzelfde als een minimumsnelheid waaraan je tijdens het rijden moet voldoen. Het is een toegangsvoorwaarde voor het voertuig.

Welke voertuigen mogen wel en niet op de snelweg?

Op basis van de minimumconstructiesnelheid is duidelijk welke voertuigtypes wel en niet op de autosnelweg zijn toegestaan:

Wanneer krijg je een boete voor te langzaam rijden?

Hoewel er geen vast km/u-getal is, kun je wel beboet worden voor te langzaam rijden. De juridische basis ligt in artikel 5 van de Wegenverkeerswet 1994:

'Het is een ieder verboden zich zodanig te gedragen dat gevaar op de weg wordt veroorzaakt of kan worden veroorzaakt of dat het verkeer op de weg wordt gehinderd of kan worden gehinderd.'

Of langzaam rijden onder dit verbod valt, hangt af van de situatie:

• 40 km/u op een lege snelweg om 3 uur 's nachts: waarschijnlijk geen hinder of gevaar.
• 40 km/u in de spits op de A2: kan worden gezien als ernstige hindernis.
• Langzaam invoegen op de snelweg: hindert ander verkeer, kan boete opleveren.
• Langzaam rijden in een file: uiteraard toegestaan en zelfs verplicht.

Het effect op de veiligheid en de last voor andere weggebruikers bepalen of er een overtreding is. Bij ongewenst gedrag kan de politie waarschuwen of bekeuren op grond van artikel 5 WVW.

Adviessnelheid op de snelweg

Naast de maximumsnelheid en de (afwezigheid van) minimumsnelheid kun je op de snelweg ook adviessnelheden tegenkomen. Een adviessnelheid is geen verplichting, maar een sterk advies:

• Bord J32 (witte rechthoek met snelheid in km/u): geadviseerde snelheid bij bochten, knooppunten of afritten. Niet bindend, maar wel verstandig om aan te houden.
• Matrixbord met snelheid: dit is wel bindend en geeft een gewone maximumsnelheid aan (vaak rood omcirkeld).
• Wegwerkzaamheden: tijdelijke borden met lagere snelheden zijn altijd bindend, geen advies.

Bij bochten op afritten zie je vaak een adviessnelheid van bijvoorbeeld 50 of 70 km/u. Rijd je harder, dan krijg je geen boete, maar het is bij die bochten echt verstandig om langzamer te gaan vanwege de fysieke grenzen van je voertuig.

Vergelijking met andere wegtypes

De minimumconstructiesnelheid is afhankelijk van het wegtype. Hieronder de regels per weg:

Minimumsnelheid in het buitenland

In sommige landen ligt dit anders dan in Nederland. Voor wie de grens oversteekt is het belangrijk om dit te weten:

Ga je de grens over? Check altijd de specifieke verkeersregels van het land. In Belgie of Spanje kan je dus wel een boete krijgen voor te langzaam rijden, ook als je geen ander verkeer hindert.

Tips voor veilig rijden op de snelweg

Hoewel er geen vast minimum is, geldt: pas je snelheid aan op de situatie en het overige verkeer. Praktische tips:

• Houd het tempo van het verkeer in de rechterstrook aan als je geen specifieke reden hebt om langzamer te rijden.
• Voeg snel in bij het oprijden van de snelweg om hinder te voorkomen.
• Rij rechts als je langzaam rijdt, zodat sneller verkeer je makkelijk kan passeren.
• Schakel je waarschuwingsknipperlichten in als je door een mechanisch probleem flink langzamer moet rijden.
• Verlaat de snelweg via de eerstvolgende afrit als je voertuig structureel niet meekan met het verkeer.

Minimumsnelheid op het CBR theorie-examen

Vragen over de minimumsnelheid op de snelweg komen regelmatig voor op het CBR theorie-examen, vaak als strikvraag. De vaakst getoetste onderwerpen zijn:

• Dat er geen wettelijke minimumsnelheid in km/u is op de snelweg.
• Dat de minimumconstructiesnelheid 60 km/u is voor de autosnelweg en 50 km/u voor de autoweg.
• Dat de brommobiel niet op de snelweg mag, ook al kan hij 80 km/u.
• Dat te langzaam rijden onder artikel 5 WVW kan vallen als het gevaar of hinder oplevert.
• Dat adviessnelheden bij bochten en afritten niet bindend zijn.
• Het verschil tussen de Nederlandse situatie en bijvoorbeeld Belgie (70 km/u minimum).

Vragen over minimumsnelheid en welke voertuigen wel of niet op de snelweg mogen, zijn vaste examen-strikvragen. Met onze oefenexamens krijg je echte CBR-vragen over snelheid, adviessnelheid en wegtypes met directe uitleg. Oefen gratis via app.theorie.nl.