Militaire colonne vlaggen

Wat is een militaire colonne?

Een militaire colonne is volgens artikel 1 van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV) 'een aantal achter elkaar rijdende militaire motorvoertuigen of voertuigen van een rampenbestrijdingsorganisatie, onder één commandant, die de voorgeschreven herkenningstekens voeren'. Drie elementen zijn dus van belang:

• Meerdere motorvoertuigen achter elkaar: twee of meer voertuigen rijdend in formatie
• Onder één commandant: de groep wordt centraal aangestuurd
• Met de voorgeschreven herkenningstekens: blauwe en groene vlaggen

Pas op: een groep marcherende militairen op de rijbaan is geen militaire colonne in de zin van het RVV. Voor marcherende troepen gelden gewone optocht-regels. De afwijkende voorrangsregels gelden alleen als er motorvoertuigen rijden met zichtbare vlaggen.

Ook voertuigen van rampenbestrijdingsorganisaties (bijvoorbeeld bij een grote calamiteit) kunnen als militaire colonne worden ingezet. Voorwaarde is dat ze de juiste vlaggen voeren.

Nieuwe herkenningstekens sinds 1 januari 2025

Per 1 januari 2025 zijn de regels in lijn gebracht met de NAVO-norm. Nederland had tot die datum een afwijkende uitvoering, waardoor militaire colonnes bij grensoverschrijdingen onduidelijkheid konden veroorzaken. De nieuwe regels zijn eenvoudiger en internationaal herkenbaar.

De CBR theorie-examens zijn vanaf 1 januari 2025 aangepast aan de nieuwe regels. Afbeeldingen in examenvragen tonen sindsdien alleen nog de nieuwe vlaggen-configuratie.

Voorrangsregels: hoofdregel en uitzonderingen

De hoofdregel voor militaire colonnes: het voorste voertuig houdt zich aan alle gewone voorrangsregels, maar volgvoertuigen mogen niet worden doorgesneden. 'Doorsnijden' betekent dat je tussen twee voertuigen van de colonne door rijdt op een kruispunt en zo de colonne in tweeën deelt.

Het voorste voertuig moet zich dus gewoon aan de regels houden: bij haaientanden verlenen, bij rood stoppen, bij een gelijkwaardig kruispunt voorrang verlenen aan verkeer van rechts. De voorrangsregels voor het voorste voertuig zijn dus identiek aan die voor jou.

Wanneer mag je een colonne doorsnijden?

Doorsnijden is alleen toegestaan in drie situaties:

1. Op een voorrangsweg: bord B1 (voorrangsweg) of B2 (voorrangskruispunt) geeft jou voorrang. De colonne moet wachten tot jij voorbij bent.
2. Op een gelijkwaardig kruispunt, voorste voertuig nog niet gepasseerd, jij komt van rechts: de standaard 'rechts gaat voor'-regel blijft geldig. Was het voorste voertuig al gepasseerd, dan moet jij wachten tot de hele colonne voorbij is.
3. Op een kruispunt met verkeerslichten of verkeersregelaar: als jij groen krijgt of een gebaar van de regelaar, mag je doorrijden. Verkeerstekens en aanwijzingen gaan boven de doorsnijd-regel.

In alle andere gevallen wacht je tot de colonne voorbij is. Praktisch betekent dit dat je bij een gelijkwaardig kruispunt waar jij van links komt, of waar het voorste voertuig al voorbij is, geduld moet hebben.

Bijzondere uitzonderingen voor de volgvoertuigen

Een militaire colonne heeft een aantal bijzondere voorrangs-uitzonderingen die alleen voor de volgvoertuigen gelden (niet voor het voorste voertuig). Deze uitzonderingen zijn vooral examenstof:

• Geen voorrang aan voetgangers op zebrapad: de volgvoertuigen hoeven geen voetgangers op een voetgangersoversteekplaats voor te laten. Voor jou als gewone bestuurder geldt deze uitzondering niet.
• Door rood mogen rijden: als het voorste voertuig door groen reed en het licht is daarna geel of rood geworden, mogen volgvoertuigen toch passeren.
• Geen voorrang aan wegrijdende bus: binnen de bebouwde kom hoeven volgvoertuigen een wegrijdende bus van een halte niet voor te laten.
• Wel haaientanden en stopborden respecteren: als de zijweg waar de colonne uit komt haaientanden of een stopbord heeft, moeten ook de volgvoertuigen voorrang verlenen aan de voorrangsweg.

De uitzonderingen gelden uitsluitend zolang de colonne als geheel rijdt. Komt een volgvoertuig per ongeluk los van de colonne, dan moet die zich weer aan de gewone regels houden.

Verschil met een uitvaartstoet

Een uitvaartstoet (rouwstoet) lijkt op een militaire colonne maar heeft andere regels. Belangrijkste verschil: uitvaartstoetten hebben geen wettelijke uitzonderingen voor stoplichten of voetgangers. Voor de volgvoertuigen gelden de gewone regels.

Beide stoeten mogen worden begeleid door politie of Marechaussee. In dat geval moet je altijd aanwijzingen van de begeleiders opvolgen.

Mag je een militaire colonne inhalen?

Ja, inhalen is toegestaan, mits het veilig kan. Het verschil tussen inhalen en doorsnijden:

• Inhalen: je passeert de hele colonne in één ononderbroken actie aan de linkerzijde. Toegestaan.
• Doorsnijden: je rijdt op een kruispunt tussen twee voertuigen van de colonne door. Verboden (behalve in de drie uitzonderingen).

Op een snelweg of weg met meerdere rijstroken is inhalen meestal goed mogelijk. Op een smalle tweebaansweg moet je rekening houden met de lengte van de colonne. Militaire colonnes kunnen tientallen voertuigen lang zijn. Begin pas met inhalen als je de hele actie zonder onderbreking kunt voltooien en er voldoende vrij zicht is op tegenliggers. Terugschieten naar je eigen rijbaan halverwege de colonne is dan namelijk een verboden doorsnij-actie.

Begeleiding door de Marechaussee

Sommige militaire colonnes worden begeleid door de Koninklijke Marechaussee, herkenbaar aan blauwe optische signalen (zwaailicht) en marechaussee-uniformen. In dat geval geldt:

• Ander verkeer moet de hele colonne voor laten gaan, ook op een voorrangsweg
• De marechaussee mag aanwijzingen geven aan ander verkeer
• Aanwijzingen van marechaussee gaan boven alle verkeerstekens en regels
• Doorsnijden is in geen enkele situatie toegestaan

Marechaussee-begeleiding is geen standaard. Bij grote transporten (zoals tankcolonnes) of internationale verplaatsingen wordt het wel ingezet.

Boete bij overtreding

Het doorsnijden van een militaire colonne is een verkeersovertreding. De boete in 2026 bedraagt 130 euro plus 9 euro administratiekosten. Daarnaast loop je het risico op aansprakelijkheid bij een aanrijding.

Veroorzaak je een aanrijding met een militair voertuig door doorsnijden, dan ben je in beginsel aansprakelijk voor schade. De Marechaussee kan in zulke gevallen onderzoek doen en proces-verbaal opmaken.

Militaire colonne op het CBR theorie-examen

Militaire colonnes zijn vaste examenstof op alle drie de theorie-examens (auto, motor, scooter). De vaakst getoetste situaties:

• 'Welke vlag voert het eerste voertuig van een militaire colonne?' Antwoord: één blauwe vlag aan de linkerzijde.
• 'Welke vlag voert het laatste voertuig?' Antwoord: één groene vlag aan de linkerzijde.
• 'Mag je een militaire colonne doorsnijden?' Antwoord: nee, behalve op een voorrangsweg of als jij van rechts komt op een gelijkwaardig kruispunt waar het voorste voertuig nog niet gepasseerd is.
• 'Moet een volgvoertuig van een militaire colonne stoppen voor rood licht?' Antwoord: nee, niet als het voorste voertuig door groen reed.
• 'Wat is het verschil tussen een militaire colonne en een uitvaartstoet?' Antwoord: vlaggen-kleur en uitzonderingen voor volgvoertuigen.
• 'Geldt de doorsnij-regel ook bij begeleiding door marechaussee?' Antwoord: ja, dan moet je extra strikt de colonne voor laten gaan.

Voor handige geheugensteuntjes voor militaire colonne en andere voertuigvragen kun je terecht bij onze auto theorie ezelsbruggetjes. Meer over speciale voertuigen vind je in onze hub over bijzondere voertuigen. Train alle voorrangs-situaties gratis op app.theorie.nl.