Wat heeft het CBR onderzocht?
De onderzoekers keken naar auto's met een geautomatiseerd rijstrooksysteem (in het Engels: Automated Lane Keeping System, kortweg ALKS). Zo'n systeem houdt de auto zelf op de rijstrook en regelt de snelheid, maar de bestuurder moet klaar zitten om het stuur weer over te nemen. De centrale vraag: hoe blijf je scherp als niet jij maar de auto rijdt, en wanneer grijp je zelf in?
Voor het antwoord gebruikte het CBR iets wat buiten de organisatie nauwelijks bestaat: de ervaring van examinatoren in het beoordelen van rijgedrag. Zij keken mee hoe deelnemers omgingen met het systeem en met momenten waarop ze de controle terug moesten nemen.
Een auto die stiekem niet zelf rijdt
Het onderzoek gebeurde in een speciaal omgebouwde testauto van de TU Eindhoven. Deelnemers zaten op een plek waar het leek alsof zij zelf achter het stuur zaten, maar in werkelijkheid stuurde een verborgen bestuurder voorin de auto. Zo konden de onderzoekers veilig en realistisch testen hoe mensen reageren op geautomatiseerd rijden.
De testauto had vijf rijstanden, van volledig handmatig tot geautomatiseerd rijden, met daartussen niet-urgente en urgente overnames. En daar zat een belangrijke bevinding: deelnemers hadden soms moeite om te bepalen in welke stand de auto zat op het moment dat ze ingrepen.
Waarom dit voor jou telt
Zelfrijdende auto's komen in het theorie-examen niet aan bod, maar rijhulpsystemen wel. Vanaf 1 oktober 2026 stelt het CBR uitgebreidere vragen over rijhulpsystemen zoals cruisecontrol, rijstrookassistentie en noodremsystemen. De nadruk ligt daarbij op het gewenste rijgedrag en het juiste gebruik van die systemen, zoals beschreven in de Rijprocedure B. Het aantal vragen en de examenduur veranderen niet: je krijgt nog steeds 50 vragen in 30 minuten en je slaagt bij 44 goede antwoorden.
De les uit dit onderzoek sluit daar naadloos op aan. Rijhulpsystemen ondersteunen je, maar jij blijft verantwoordelijk. Weet altijd welk systeem aan staat, wat het wel en niet doet, en wanneer jij zelf moet reageren. Wie dat begrijpt, staat sterker in het examen en op de weg.
Lees ook: Geen extra leerstof over rijhulpsystemen (ADAS).
CBR als kennispartner
Het onderzoek is gepubliceerd in het internationale wetenschappelijke tijdschrift Accident Analysis & Prevention en gepresenteerd op een internationaal evenement van CIECA, de koepel van Europese exameninstanties, in Dresden. Voor het CBR is dat een mijlpaal: het is pas het derde wetenschappelijke tijdschriftartikel met een CBR-medewerker als (co-)auteur. Het volledige artikel is te lezen via de publicatie van Accident Analysis & Prevention.
Wil je weten of jij de rijhulpsystemen al onder de knie hebt? Test het met een oefenexamen voor de auto.
Gratis theorie examen oefenen op Theorie.nl →
