Het verschil tussen een rijverbod en een rijontzegging zit in wie het oplegt en hoe lang het duurt. Een rijverbod komt direct van de politie en is kortdurend, terwijl een rijontzegging een straf is die de rechter oplegt en veel langer kan duren. Voor je CBR theorie-examen is het handig om dit onderscheid te kennen. Wil je dit soort vragen meteen oefenen, dan kun je oefenen voor je theorie-examen met echte examenvragen.
Onze redactie bestaat uit ervaren rij-instructeurs en andere vakspecialisten.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Een rijverbod wordt direct door de politie opgelegd en duurt kort, meestal maximaal 24 uur, bijvoorbeeld als je onder invloed bent. Het geldt voor alle voertuigen, dus ook voor je fiets. Een rijontzegging is een straf die de rechter oplegt na een ernstige overtreding of misdrijf. Die duurt veel langer, van dagen tot jaren, en geldt alleen voor motorvoertuigen. Kort gezegd: een rijverbod is een snelle maatregel van de politie, een rijontzegging is een straf van de rechter.
Kenmerk
Rijverbod
Rijontzegging
Wie legt het op?
De politie
De rechter
Wat is het?
Een tijdelijke maatregel
Een straf
Hoe lang?
Kort, meestal tot 24 uur
Dagen tot jaren
Welke voertuigen?
Alle voertuigen, ook de fiets
Alleen motorvoertuigen
Het verschil in het kort
Beide termen betekenen dat je tijdelijk niet mag rijden, maar de oorzaak, de procedure en de gevolgen verschillen. Een rijverbod is een snelle maatregel om je meteen van de weg te halen. Een rijontzegging is een straf die later volgt, na een beslissing van de rechter.
De kern in twee zinnen:
Rijverbod: opgelegd door de politie, direct ingaand, kort, voor alle voertuigen
Rijontzegging: opgelegd door de rechter als straf, langer, alleen voor motorvoertuigen
Wat is een rijverbod?
Een rijverbod is een directe maatregel die de politie oplegt om een mogelijk gevaarlijke bestuurder meteen uit het verkeer te halen. Het gaat op dat moment in en duurt meestal maximaal 24 uur, bijvoorbeeld als je hebt gereden onder invloed van alcohol of drugs.
Belangrijk om te weten over het rijverbod:
Het wordt opgelegd door de politie, niet door de rechter
Het gaat direct in en is bedoeld als noodrem
Het geldt voor alle voertuigen, dus je mag dan ook niet fietsen
Na afloop mag je in principe weer rijden, tenzij er nog andere stappen volgen
Een rijverbod is dus tijdelijk en praktisch van aard: je bent even van de weg zodat je geen gevaar meer vormt. Het is op zichzelf nog geen straf en geen veroordeling.
Wat is een rijontzegging?
Een rijontzegging is een straf die de rechter oplegt, waarbij je voor een bepaalde periode geen motorvoertuig mag besturen. De officiele naam is OBM, wat staat voor Ontzegging van de Bevoegdheid tot het Besturen van Motorrijtuigen. Deze straf volgt meestal na een ernstige overtreding of een misdrijf in het verkeer.
Kenmerken van een rijontzegging:
Het is een straf, opgelegd door de rechter of via een beslissing van het Openbaar Ministerie
De duur loopt uiteen van enkele dagen tot meerdere jaren
De rechter bepaalt de duur, afhankelijk van de ernst en eventuele herhaling
In sommige gevallen legt de rechter een voorwaardelijke rijontzegging op. Je raakt je rijbewijs dan niet kwijt, maar je komt in een proeftijd terecht. Ga je in die periode niet opnieuw de fout in, dan hoef je de straf niet uit te zitten.
Wanneer raak je je rijbewijs kwijt?
Tussen het rijverbod en de rijontzegging zit vaak nog een stap: de invordering. De politie neemt je rijbewijs dan in en stuurt het naar de officier van justitie. Dit gebeurt bij zware overtredingen, zoals omschreven in artikel 164 van de Wegenverkeerswet.
Situatie
Voorbeeld van een grond voor invordering
Te hard rijden
Meer dan 50 km/u te hard met de auto, of meer dan 30 km/u met de bromfiets
Alcohol, ervaren bestuurder
Een alcoholgehalte boven 1,3 promille
Alcohol, beginnend bestuurder
Een alcoholgehalte boven 0,8 promille
Gevaarlijk rijgedrag
De verkeersveiligheid ernstig in gevaar brengen
Na de invordering beslist de officier van justitie binnen ongeveer tien dagen of je je rijbewijs terugkrijgt of dat het wordt ingehouden. Komt de zaak voor de rechter, dan gebeurt dat in beginsel binnen zes maanden na de invordering. In de tussentijd mag je geen motorvoertuig besturen. Dit zijn richtlijnen, want de exacte gevolgen hangen af van de situatie, zoals hoeveel je te hard reed boven de toegestane snelheid en of je een beginnend bestuurder bent.
Straf versus maatregel
Niet elke keer dat je je rijbewijs kwijtraakt is een straf. De wet maakt onderscheid tussen een straf en een maatregel, en dat verschil is belangrijk.
Straf: een rijontzegging (OBM) is een straf, opgelegd door de rechter na een overtreding of misdrijf
Maatregel: als het CBR je rijbewijs ongeldig verklaart, bijvoorbeeld na een onderzoek naar je rijgeschiktheid, is dat geen straf maar een maatregel
Een maatregel is bedoeld om de verkeersveiligheid te beschermen, niet om je te bestraffen. Het CBR kan bijvoorbeeld een cursus of onderzoek opleggen voordat je je rijbewijs terugkrijgt. Heb je te maken met een ingenomen rijbewijs of een procedure, dan is het verstandig om juridisch advies te vragen bij een jurist of advocaat.
Rijverbod en rijontzegging op het CBR theorie-examen
Vragen over deze begrippen vallen onder de verkeerswetgeving en komen soms terug als inzichtvraag. Onthoud deze punten:
Een rijverbod komt van de politie, gaat direct in en is kortdurend
Een rijverbod geldt voor alle voertuigen, ook voor je fiets
Een rijontzegging is een straf die de rechter oplegt
Een rijontzegging geldt alleen voor motorvoertuigen
De afkorting OBM staat voor Ontzegging van de Bevoegdheid tot het Besturen van Motorrijtuigen
Een rijontzegging kan dagen tot jaren duren
Oefen gratis met echte examenvragen. Maak een gratis oefenexamen en bekijk een gratis uitlegvideo via app.theorie.nl.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een rijverbod en een rijontzegging?
Een rijverbod wordt direct door de politie opgelegd en is kortdurend, meestal maximaal 24 uur, en geldt voor alle voertuigen. Een rijontzegging is een straf die de rechter oplegt, duurt dagen tot jaren en geldt alleen voor motorvoertuigen. Een rijverbod is dus een snelle maatregel, een rijontzegging is een straf.
Wat betekent een rijverbod?
Een rijverbod betekent dat je van de politie direct niet meer mag rijden, bijvoorbeeld na rijden onder invloed. Het gaat meteen in en duurt meestal maximaal 24 uur. Tijdens een rijverbod mag je geen enkel voertuig besturen, dus ook niet fietsen.
Wat betekent een rijontzegging?
Een rijontzegging betekent dat de rechter je als straf verbiedt om voor een bepaalde periode een motorvoertuig te besturen. De officiele naam is OBM, oftewel Ontzegging van de Bevoegdheid tot het Besturen van Motorrijtuigen. De rechter bepaalt de duur, van dagen tot meerdere jaren.
Geldt een rijontzegging ook voor de fiets?
Nee, een rijontzegging geldt alleen voor motorvoertuigen, zoals een auto, motor of bromfiets. Op de fiets mag je dus wel blijven rijden. Dat is een verschil met een rijverbod, dat juist voor alle voertuigen geldt, ook voor de fiets.
Wanneer wordt je rijbewijs ingevorderd?
De politie kan je rijbewijs invorderen bij zware overtredingen, zoals meer dan 50 km/u te hard rijden met de auto, of een te hoog alcoholgehalte. Daarna beslist de officier van justitie binnen ongeveer tien dagen of je het terugkrijgt. Dit zijn richtlijnen, de uitkomst hangt af van de situatie.
Is een rijontzegging hetzelfde als een straf?
Ja, een rijontzegging is een straf die de rechter oplegt. Dat is anders dan een maatregel, zoals een ongeldigverklaring van je rijbewijs door het CBR. Een maatregel is bedoeld om de verkeersveiligheid te beschermen, terwijl een straf volgt op een overtreding of misdrijf.
